Dom pasywny

Domy pasywne to rozwiązanie stworzone dla potrzeb nowoczesnego budownictwa energooszczędnego i ekologicznego. Takie budynki znacznie zyskały w ostatnich latach na popularności. Co wyróżnia je na tle klasycznych konstrukcji?

Czym jest dom pasywny?

Domem pasywnym nazywamy obiekt, w którym dzięki zastosowaniu specjalnych materiałów, czy technologii zredukowano zapotrzebowanie na energię do minimum. Mówiąc inaczej, jest to pewien standard wznoszenia budynków, w którym nacisk kładzie się na jak najlepsze parametry izolacyjności. Energooszczędność dotyczy przede wszystkim energii pierwotnej (Ep) stosowanej do ogrzewania wnętrza, podgrzewania wody użytkowej, czy zasilania różnego rodzaju urządzeń. Dla domów pasywnych zapotrzebowanie na Ep wynosi tylko 15 kWh/m2*rok, czyli znacznie mniej niż przewidują przepisy (max. 70kWh/m2*rok). Ma to duże znaczenie także dla ochrony środowiska, ponieważ energię pierwotną najczęściej pozyskuje się z paliw kopalnych.

Budowa domu pasywnego – zastosowane technologie

W domu pasywnym trzeba uwzględnić zarówno kwestie związane z materiałami, jak i samym projektem architektonicznym. Dlatego ważnym elementem jest rozkład pomieszczeń. Strefa dzienna powinna być zwrócona na południe, żeby maksymalizować zyski ciepła uzyskiwanego z nasłonecznienia. Często w tej części nieruchomości projektuje się duże przeszklenia lub okna połaciowe. W budownictwie pasywnym nie planuje się natomiast okien od strony północnej, lokując tam pomieszczenia gospodarcze, czy garaże, a czasem także sypialnie, w których nie przebywa się w ciągu dnia.

Materiały w domach pasywnych

Do budowy domów pasywnych wykorzystuje się różne materiały takie jak:

• drewno,
• beton komórkowy i keramzytobeton,
• ceramika tradycyjna i poryzowana,
• silikaty,
• prefabrykaty.

Aby zagwarantować właściwą szczelność izolacji termicznych, stosuje się ściany dwu- lub nawet trójwarstwowe. Używa się tutaj styropianu frezowanego układanego na zakładkę, co pozwala uniknąć powstawania mostków termicznych.

Współczynnik przenikania ciepła

Istotnym parametrem jest współczynnik przenikania ciepła U, który dla domów pasywnych nie może przekraczać 0,15 W/m2*K dla ścian zewnętrznych i 0,8 W/m2K dla stolarki okiennej. Trzeba też pamiętać o współczynniku przepuszczalności energii słonecznej (określającym jak duża ilość energii z promieniowania słonecznego przenika do wnętrza), który dla okien w domach pasywnych powinien wynosić przynajmniej 60%.

Okna i przegrody budowlane w domu pasywnym

W przypadku okien do domu pasywnego należy zwrócić uwagę zarówno na jakość ich wykonania, jak i prawidłowy montaż zapobiegający stratom ciepła. Okna instaluje się w specjalnej warstwie izolacyjnej, dzięki czemu nie powstają mostki termiczne.

Z kolei dla przegród budowlanych grubość warstwy izolacyjnej w domu pasywnym może wynieść nawet do 30 cm. Przy czym warto pamiętać, że izolacja dotyczy nie tylko ścian zewnętrznych, ale również dachu, czy fundamentów. Mostki termiczne szczególnie często powstają w miejscach osadzania okien i drzwi, czy łączeniu podłóg na gruncie ze ścianą fundamentową. Inne wrażliwe punkty to fragmenty wystające ze ścian zewnętrznych, konstrukcje wspierające, wieńce, czy połączenia płyt balkonowych ze stropem. Najlepiej wykonać tam dodatkowe ocieplenia.

Ogrzewanie domu pasywnego

W klimacie umiarkowanym konieczne może być dogrzewanie domu pasywnego w sezonie jesienno-zimowym. Często używa się wówczas do dogrzewania instalacji o niższej mocy grzewczej (1-2 kW) takich jak:

• elektryczny piec akumulacyjny – w nocy, przy niższej taryfie za prąd akumuluje ciepło, które następnie oddaje w ciągu dnia. W wersji dynamicznej ciepło jest oddawane przez wentylatory (włączane w dowolnym momencie, zgodnie z potrzebami domowników). Modele statyczne oddają natomiast ciepło równomiernie przez cały dzień, bez wpływu kontroli ze strony użytkowników,
• rekuperacja – system wentylacji nawiewno-wywiewnej (z odzyskiem ciepła), który może zmniejszyć jego straty nawet o 70-90%. W rekuperatorze świeże powietrze zyskuje energię cieplną odzyskaną z powietrza wywiewanego,
• fotowoltaika.

Oprócz paneli słonecznych wskazane jest stosowanie innych źródeł energii odnawialnej (pasywnych, co odnosi się do nazwy samego domu). Mogą to być również turbiny wiatrowe, czy pompy ciepła, a nawet energia cieplna pochodząca z pracującego na co dzień w gospodarstwie domowym sprzętu.

Domy energooszczędne – czym różnią się od pasywnych?

Dom energooszczędny to pojęcie pokrewne, lecz niektóre cechy domu pasywnego odrobinę się różnią. W obydwu przypadkach zaleca się prostą, pozbawioną wystających elementów bryłę nieruchomości, przy czym budynki pasywne powinny być zrealizowane ściśle na planie prostokąta, bez żadnych odstępstw. Bardziej rygorystyczne są też normy dotyczące termoizolacyjności. Budownictwo pasywne wymaga, aby wspomniany już współczynnik przenikania ciepła dla ścian zewnętrznych wynosił maksymalnie 0,15 W/m2K. Dla domu energooszczędnego jest to 0,2 W/m2K. To oznacza m.in. grubszą warstwę izolacyjną w przypadku domu pasywnego.

Decydując się na budowę domu pasywnego należy też zadbać o jego właściwe posadowienie na działce, tak żeby odpowiednio zorientować względem stron świata poszczególne części nieruchomości. Przegrody zewnętrzne muszą posiadać stolarkę o podwyższonych parametrach termicznych, minimalny powinien być też stosunek przegród do kubatury. Można powiedzieć, że domy pasywne są energooszczędne, ale nie każdy budynek energooszczędny można określić mianem domu pasywnego. Jednak w obydwu przypadkach dana nieruchomość jest zobowiązana spełniać wymogi Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego lub decyzji o Warunkach Zabudowy te zaś mogą uniemożliwić postawienie obiektu o formie określonej w założeniach budownictwa pasywnego.

Koszt domów pasywnych

Wybudowanie domu pasywnego pociąga za sobą wyższe koszty niż tradycyjnego. To przede wszystkim większe kwoty za materiały i izolację, właściwie dostosowany projekt, a także konieczność wynajęcia specjalistów, którzy wiedzą, jak stawia się tego typu obiekty i nie popełnią błędów przy budowie. Obecnie jednak dostępnych jest wiele programów dofinansowania budowy domów pasywnych lub termomodernizacji już istniejących nieruchomości takich jak „Czyste Powietrze”, czy „Mój Prąd”.

Chociaż koszt postawienia takiego obiektu może być wyższy, to jego główną zaletą są znacznie niższe kwoty, jeśli chodzi o wydatki na energię, szczególnie związaną z ogrzewaniem. Stopniowo na przestrzeni lat oszczędności wynikające z tańszej eksploatacji sprawiają, że dom pasywny staje się opłacalną inwestycją. Alternatywą może być także postawienie tańszego domu energooszczędnego zaopatrzonego w rozwiązania z zakresu energii odnawialnej jak rekuperacja, pompy ciepła, czy fotowoltaika.

W biurze architektonicznym Archeton znajdziesz wiele projektów domów, które możesz wybrać pod względem materiałów, wielkości i kształtu bryły, a także innych parametrów, włącznie z technologią budowy, czy rodzajem ogrzewania. Wiele z nich może zostać zaadoptowane do stworzenia budynków pasywnych. Sprawdź naszą ofertę!