Elewacja domu - czym jest, rodzaje materiałów, kiedy ją wykonać

Od wyglądu elewacji zależy, jak prezentuje się dana nieruchomość. Warto więc zadbać o jej stan i wykonanie. Wykończenie elewacji domu można przeprowadzić na wiele sposobów i z wykorzystaniem różnego rodzaju materiałów. Na co należy zwrócić uwagę?

Czym jest elewacja domu?

Elewacja to powierzchnia na ścianach zewnętrznych budynku. Sposób wykończenia elewacji wpływa na wygląd nieruchomości. Często elewację domu łączy się z ociepleniem, tworząc izolację cieplną domu. Wyróżnia się dwa podstawowe typy elewacji (ze względu na miejsce ich położenia): zgodnie z lokalizacją względem drogi – frontowe, tylne, boczne, a także ogrodowe dla domów z ogrodem przylegającym z tyłu budynku, w zależności od strony świata, w którą ściana jest zwrócona – północne, południowe, wschodnie i zachodnie.

Dodatkowo warto zwrócić uwagę na fasadę, czyli frontową ścianę budynku. Dobrze, aby w stosunku do pozostałych ścian wyróżniała się ona unikatowymi elementami architektonicznymi takimi, jak frezy, kolumny, czy frontony.

Rodzaje materiałów elewacyjnych

To ile kosztuje elewacja domu, uzależnione jest przede wszystkim od zastosowanego materiału. Niezależnie jednak od dokonanego wyboru materiał powinien charakteryzować się dobrą wytrzymałością na warunki pogodowe. W strefie umiarkowanej tworzywa zewnętrzne powinny wykazywać odporność w zakresie temperatur od ok. -50°C do +50°C. Uwzględnienie szerokiego przedziału daje gwarancję, że materiał bez problemu poradzi sobie także przy mniej skrajnych temperaturach. Oprócz właściwości wytrzymałościowych istotna jest także kwestia estetyczna.

Elewacja z kamienia

Niewątpliwą zaletą kamienia, jako materiału na elewację jest jego elegancki wygląd. Ciemniejsze odmiany kamienia często stosuje się na cokole, czyli pasie elewacyjnym położonym na dole budynku. Niekorzystnie wpływa tam na niego aura zarówno wiatr i deszcz, jak i promienie słoneczne. Stosując kamień do pokrycia przedniej ściany domu lepiej zastosować jasną odmianę, a więc np. piaskowiec lub wapień. Taka elewacja budynku jest lekka, świetnie się prezentuje i nie przytłacza.

Najczęściej stosuje się płyty kamienne o określonej długości (1,5-3 cm) lub pojedyncze fragmenty ze skały łączone na ścianie budynku z wykorzystaniem żywicy. Tańszym sposobem są segmenty betonowe, które imitują naturalne kamienie. Kamień daje dużą swobodę pod względem kompozycji. Większe bloki można wycinać w określone kształty, ale ciekawym pomysłem jest także wykorzystanie minerału łupanego i ułożenie go w nieregularny wzór. Skały łamane sprawdzają się natomiast do stworzenia tzw. muru francuskiego.

Podobnym rozwiązaniem może być kostka. Elementy o grubości kilku centymetrów są wytrzymałe, jednak niezbędne do ich prawidłowego ułożenia jest właściwe podłoże, które utrzyma ich ciężar.

Elewacja z płytek

Płytki elewacyjne to bardzo popularne rozwiązanie wyróżniające się dużą odpornością na uszkodzenia mechaniczne, jak również wilgoć. Świetnie radzą sobie także z trudnymi warunkami atmosferycznymi, m.in. z niekorzystnym działaniem promieni słonecznych. Dzięki temu nie tracą koloru nawet po wielu latach. Do najczęściej stosowanych rodzajów płytek należą:

płytki kamienne – najczęściej z piaskowców, dolomitów, wapieni i marmuru. Charakteryzują się dużą wytrzymałością i jakością, ale też wysoką ceną,

płytki klinkierowe – odporne na zabrudzenia, uszkodzenia oraz niekorzystne czynniki atmosferyczne, zapewniają też dobrą izolację akustyczną. Z wyglądu przypominają cegły i z powodzeniem je imitują. Istotne, aby przy ich montażu zastosować klej o właściwościach mrozoodpornych,

płytki silikatowe – powstają z piasków kwarcowych i wapna. Wyróżnia je duża odporność na pleśń, czy mróz oraz korzystna cena,

płytki betonowe – odporne na promieniowanie słoneczne i uszkodzenia mechaniczne, a także mróz i wilgoć.

Można też wykorzystać materiały imitujące np. drewno lub ułożyć na elewacji określony wzór. Bardzo ładnie prezentują się kafle z przetarciami.

Elewacja z betonu lub cegły

Chętnie stosowanym materiałem jest beton architektoniczny. Przede wszystkim ze względu na jego dużą wytrzymałość na warunki pogodowe, czy mechaniczne uszkodzenia. Właściwie dobrane płyty betonowe dają naturalny efekt, który najlepiej sprawdza się w domach o prostej bryle. Ściany zewnętrzne pokryte betonem mogą być gładkie lub porowate, ale też błyszczące, czy matowe. Możliwe jest też umieszczenie na nich ozdobnego nadruku. Beton architektoniczny nie wymaga też stosowania dodatkowych wykończeń.

Odrobinę droższą alternatywą są cegły klinkierowe. Ich zaletą jest duża trwałość oraz szeroka gama kolorów dostępnych na rynku. Stosuje się ją również częściowo np. zamiast na całej elewacji, wykładając cegłę na dole, czy wokół okien. Klinkiery bardzo dobrze sprawdzą się, jeśli lubisz styl industrialny.

Tynki elewacyjne

Do najpopularniejszych materiałów elewacyjnych należą tynki. Ściany jednowarstwowe wymagają zastosowania tynku grubowarstwowego. Z kolei tynk cienkowarstwowy wykorzystuje się do wykańczania ścian ocieplonych (dwuwarstwowych). Należy go również dopasować do rodzaju podłoża. Istnieje kilka typów tynku cienkowarstwowego m.in. mineralny, akrylowy, silikonowy, czy silikatowy. Różnią się one ceną i parametrami. 

Przed rozpoczęciem tynkowania warto wzmocnić ścianę przez zatopienie w warstwie szpachlowej siatki z włókna szklanego. Zabezpiecza to warstwę wykończeniową przed spękaniami i innymi uszkodzeniami, umożliwia też uzyskanie gładkiej powierzchni.

Tynk najlepiej kłaść w temperaturze od 5°C do 25°C. Przy zastosowaniu tynku niebarwionego w masie przeprowadzamy malowanie elewacji farbą odporną na pleśń i grzyby (np. silikonową). Tynki cienkowarstwowe to jeden z najtańszych sposobów wykończenia elewacji, do tego najprostszy w realizacji.

Inne materiały elewacyjne

Na elewację można również zastosować drewno. Mocuje się je za pomocą specjalnego rusztu, do którego przytwierdza się deski z wykorzystaniem gwoździ lub śrub. Pomiędzy taką drewnianą elewacją a ścianą warto zachować niewielki, około 2-centymetrowy odstęp, dzięki któremu unikniemy zawilgocenia oraz pleśni. Z reguły stosuje się takie gatunki drewna jak świerk, sosna i modrzew. Aby zachować deski w dobrej kondycji, należy co jakiś czas je zabezpieczać np. impregnatami. Tańszym zamiennikiem są panele PVC lub deski elewacyjne imitujące drewno. Ciekawym pomysłem jest użycie styropianu o podobnej fakturze i wzorze, który równocześnie służy jako ocieplenie.

Do elewacji można też użyć blachy. To rozwiązanie, które nadaje domostwu industrialny charakter. Często stosowana jest blacha na rąbek stojący o matowym, błyszczącym, gładkim lub surowym wykończeniu. Blacha posiada powłokę antykorozyjną, dzięki czemu wykazuje się odpornością na warunki atmosferyczne. Można ją pomalować lub wykończyć z wykorzystaniem innych materiałów jak kamień drewno albo beton.

Interesującym sposobem jest także tapeta elewacyjna. To specjalny rodzaj tapet, który radzi sobie z różnicami temperatur, czy wilgocią. Dostępnych jest wiele ciekawych wzorów, czy kolorów mogących imitować drewno lub kamień.

Kiedy wykonać elewację domu?

Elewacja zwieńcza etap ocieplania ścian budynku. Wykonanie elewacji domu warto przeprowadzić po zakończeniu prac mokrych w pomieszczeniach mieszkalnych. W sezonie letnim tynki elewacyjne wysychają zbyt szybko, dlatego lepszym miesiącem na takie prace jest wrzesień lub wiosna. Przed podjęciem prac warto jednak zapoznać się z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w którym mogą być zapisy dotyczące elewacji, w tym dopuszczalnych barw i materiałów. Z racji większej powierzchni elewacja domu piętrowego jest bardziej skomplikowana do wykonania. W takiej sytuacji warto powierzyć pracę specjalistom.

Należy również pamiętać o regularnym dbaniu o elewację. Żeby zastosowany materiał jak najdłużej spełniał swoją funkcję, a nieruchomość elegancko się prezentowała, trzeba usuwać zabrudzenia. Można do tego wykorzystać myjkę ciśnieniową oraz środki czyszczące usuwające nie tylko brud, lecz również grzyby i pleśnie. Dzięki temu zewnętrzna część domu będzie w doskonałej kondycji przez wiele lat.

Zobacz także:

Boniowanie elewacji